آموزش روشهای تهیه کمپوست و ورمی کمپوست

در عین حال، کشور ما ظرفیتهای بسیار زیادی برای اشتغال و کارآفرینی و افزایش ثروت دارد که یا از نظرها دور مانده است و یا نیاز به اطلاع رسانی بیشتر و ایجاد انگیزه دارد که در این مقاله سعی بر این است که این توانمندیها معرفی گردد تا علاقمندان به راحتی بتوانند هم برای خود شغل ایجاد نمایند و هم درآمدزایی کنند.

یکی از این ظرفیتها استفاده از ضایعات و پسماندهای صنایع است که در حال حاضر نه تنها به محیط زیست آسیب می‌رساند بلکه به عنوان یک معضل برای صاحبان صنایع مطرح می‌باشد. در تعدادی از آنها قدمت بی استفاده ماندن آنها به بیش از یک قرن در کشور می‌رسد و علی رغم این همه دانشگاه و پژوهشکده و محقق و صنعتگر و استاد، تاکنون راه چاره ای برای آنها اندیشیده نشده است. در این مقاله، سعی بر این است که تعدادی از آنها معرفی گردد تا در کارآفرینان کشور، امید آفرینی و ایجاد انگیزه نماید تا ضمن کارآفرینی و ایجاد پول و ثروت، این معضلات صنعتی به حداقل برسد.

مقدمه:

چرخهای توسعه اقتصادی همواره با توسعه کارآفرینی به حرکت درمی‌آیند. در ایالات متحده، هر سال یک میلیون فعالیت تجاری جدید شروع به کار می‌کند، در حالی که در ایران حتی یک موسسه کارآفرینی موثر در دهه اخیر نداشته ایم.

واژه کارآفرین از کلمه entrepreneur (به معنای متعهد شدن) که در اصل از زبان فرانسه به دیگر زبانها راه یافته است، اقتباس شده است.

انگلیسیها سه اصطلاح به نامهای ماجراجو، متعهد و کارفرما در مورد کارآفرین به کار می‌برند.

کارآفرین کسی است که متعهد می‌شود مخاطره های یک فعالیت اقتصادی را سازماندهی، اداره و تقبل کند کارآفرین کسی است که نوآوری خاصی داشته باشد. این نوآوری می‌تواند در ارائه یک محصول جدید، و یا یک خدمت جدید، در طراحی یک فرآیند نوین و یا نوآوری در رضایت مشتری و ... باشد.

کارآفرینان در واقع به تغییر، به عنوان مقوله تعیین کننده می‌نگرند. آنها ارزشها را تغییر می‌دهند و ماهیت آنها را دچار تحول می‌کنند. آنان برای تحقق این ایده، قدرت خطرپذيری پذیری خود را بکار می‌گیرند، به درستی تصمیم گیری می‌کنند و از این رو هر کس به درستی اتخاذ تصمیم نماید، به نوعی کارآفرین تلقی می‌شود.

در تمام سرمایه گذاریهای دنیا سعی بر این است که مغزهای متفکر صنعتی را شناسایی و جذب کنند به دلیل اینکه، دنیای امروز جهان علم و فناوری است و ارزش اصلی تولید در مغز انسانها نهفته است.

پول، ثروت و کارآفرینی:

همه افراد کارآفرین ثروتمند هستند، اما ثروتمند بودن فقط در پولدار بودن نیست. کارآفرینان خود به خوبی از منابع ثروت خود آگاه هستند. داشتن طرحها و ایده های خلاقانه و نو، ثروت مهمی است. همکاران و نیروهای انسانی کارآمد و ارتباطات انسانی آنها یکی از ثروتهای کارآفرینان هست. کارآفرینان تلاش می‌کنند تا ثروتهای خود را بیشتر کنند. آنها می‌دانند با ثروتهایی که دارند پولدار هم خواهند شد. اقتصاد نفتی دشمن کارآفرینان است و گاه باعث از دست رفتن ثروت آنها یا جلوگیری از تبدیل ثروتشان به پول می‌شود. اما کارآفرینان از پای نمی‌ایستند، آنها از میان همه پیچ و خمها و موانع سرانجام راهی را بسوی رسیدن به موفقیت و تبدیل ثروت به پول پیدا خواهند کرد.

افراد پولدار، دو دسته هستند:

پولداران رانت خوار ¥ آنها از اینکه نامشان در زمره پولدارها برده شود، آشفته می‌شوند، دوست ندارند از انها بپرسید که پول و سرمایه خود را از کجا بدست آورده اند. زیاد اهل گفتگو نیستند و مردم را پست تر از آن می‌دانند که بخواهند با آنها روشن و شفاف حرف بزنند. بعضی هایشان مایلند مردم فکر کنند آنها اشراف زاده هستند و از بچگی در ناز و نعمت بزرگ شده اند)

پولداران کارآفرین¥ آنها با افتخار می‌گویند که من پول و سرمایه زیادی دارم، از اینکه مردم بفهمند در کودکی دوران سخت و فقر مالی را گذرانده اند، خوشحال می‌شوند. داستان زندگی خود را با سرافرازی برای همه تعریف می‌کنند. گر چه موفقیتشان را حاصل تلاش خود می‌دانند، اما مردم و جامعه خود را دوست دارند. جامعه ای که به آنها فرصت رشد و ترقی داده است)

چرا جوانان از کار آفرینی می‌ترسند؟

ترس از شکست و نوع سامانه آموزشی و فشاری که از سوی خانواده، معلم و دوستان برای پیدا کردن شغل به جوانان وارد می‌شود، باعث شده که آنها از محقق کردن ایده هایشان چشم پوشی کنند و به کارهای مطمئن که خطرپذيری آنها کم است تمایل داشته باشند تا به جستجوی فرصتهای جدید بپردازند.

در این مقاله سعی بر این است که تعدادی از فرصتهای فراوانی را که برای تولید و پول وجود دارد و طی 100 سال گذشته هیچ کس در ایران خطرپذيری آن را نپذیرفته و یا اصلا ًبه آن توجه نکرده است و همچنین فرصتهایی که تا 10 سال گذشته روی آن کار نشده بود ولی تعدادی از افراد با یک سرمایه اندک، خطرپذيری مطالعه و تحقیق و تولید محصول را قبول کردند و اکنون به عنوان یک الگو معرفی می‌شود، مورد بررسی قرار گیرد امروزه ظرفیتهای بزرگی در کشور وجود دارند که می‌توانیم روی آن سرمایه گذاری کنیم. دستانی که خدمت می‌کنند، مقدس تر از لبهایی هستند که دعا می‌کنند. خدمت کردن بوسیله دست در کف کارخانه و کارگاه، بالاترین دعا و نیایش در جامعه فعلی ما می‌باشد چرا که پیامبر (ص) بر همین دستان بوسه می‌زند.

ایران در 63 رشته صنعتی سرمایه گذاری کرده است، در حالی که کشور های دنیا در 10 تا 20 رشته سرمایه گذاری می‌کنند. حال در همین رشته ها سالهاست که فرآورده های جانبی یا ضایعات و پسابهایی تولید می‌شود که به نوع خود بسیار ارزشمند و گرانبهاست و سرشار از مواد آلی و معدنی مناسب برای صنایع دیگر است ولی متأسفانه تا کنون به دلایل مختلف از قبیل نا آگاهی، خطرپذيری ناپذیری، تنبلی و ... بلا استفاده مانده و با این همه نیروی تحصیل کرده، شخصی یا گروهی مسئولیت بررسی و پیوند میان صنایع را برقرار نکرده است، و این فرآورده ها بجای اینکه بازیافت گردد و یا به صنایع دیگر جهت استفاده بهینه معرفی می‌شود وارد محیط زیست گشته و باعث تخریب آن می‌شود و یا در هکتار ها زمین کشاورزی اطراف کارخانه تلنبار شده است.

تنها چند مورد از تعداد بی شمار فعالیتهای پول سازی که جوانان می‌توانند انجام دهند و هم برای خود شغل ایجاد کرده و هم در طی یک زمان کوتاه پول فراوانی بدست آورده و سرمایه کارهای بعدی خود قرار دهند در ذیل مطرح می‌گردد:

1. صنایع قند

الف) گل صافی:

قدیمی­ترین صنعت غذایی ایران که بعد از صنعت نساجی قدیمی­ترین صنعت ایران محسوب می­شود، قدمتی حدود 120 سال دارد. در حال حاضر 40 کارخانه قند در ایران فعال است که همه آنها برای تصفیه شربت از آهک استفاده می‌کنند. آهک بعد از اینکه مواد غیر قندی شربت را (اعم از نیشکری یا چغندری) گرفت، بصورت گل صافی (تحت عنوان مود) از سامانه خارج می‌شود که بعد از گذشت 120 سال و ارائه دهها مقاله در رابطه با کاربردهای گل صافی در صنعت، همچنان این ماده بلااستفاده مانده است.

ب) برگ چغندرقند:

سالهاست که ضرب المثل فارسی، گویای این حقیقت است که فرد بی فایده نقش برگ چغندرقند را ایفا می‌کند که ناشی از بی استفاده بودن این ماده ارزشمند می‌باشد. سالانه 6 میلیون تن چغندرقند در ایران تولید می‌شود که هم وزن آن نیز برگ تولید می‌گردد و همچنان بعد از گذشت 120 سال از کشت آن، این گیاه بدون استفاده مانده و در زمینهای کشاورزی رها می‌گردد.

ج) دم، طوقه و سر چغندرقند:

بعد از شتسشوی چغندرقند، قبل از ورود به آسیاب خلال، قسمتهای زائد چغندرقند که به هنگام بارگیری از مزرعه وارد کارخانه شده توسط قسمت علف گیر گرفته می‌شود که آنها عبارتند از : دم، طوقه و سرچغندرقند و برگها و علوفه ای که همراه با چغندر وارد کارخانه شده است و با قیمت نازل و بدون هیچگونه فرآوری جانبی فروخته می‌شود.

2. صنایع روغن

خاک رنگبر حاوی کاتالیست:

در مرحله صاف کردن روغنهای هیدروژنه شده، خارج کردن نیکل از روغن در مرحله رنگبری مجدد پس از هیدروژناسیون انجام می‌شود و روغن هیدروژنه شده پس از صاف شدن در درجه حرارتی حدود 180 فارنهایت با مقداری در حدود 1/0 تا 2/0 درصد خاک رنگبر مخلوط و سپس صاف می‌شود.

نهایتا این خاک رنگبر که حاوی مقدار زیادی اسید چرب و روغن می‌باشد بدون استفاده در محیط زیست رها می‌گردد.

3. صنایع پلاستیک و ظروف بادی

بطری pet:

با توجه به استفاده روز افزون از ظروف یکبار مصرف و پلی اتیلن در بسته بندی مواد غذایی از جمله نوشابه، دوغ، آب معدنی و... سالانه بالغ بر 2 میلیون تن از مواد pet در این بطریها استفاده می‌شود که پس از مصرف مواد غذایی، ظروف بدون کاربرد به مکانهای جمع آوری زباله ریخته می‌شود و علی رغم اینکه قیمت مواد اولیه آن که از پتروشیمی خریداری می‌شود، بالغ بر 15000 ريال در هر کیلوگرم می‌باشد، تاکنون راهکار مناسبی برای استفاده مجدد از آن یافت نشده است.

4. صنایع سلولزی و کاغذ سازی

گل فیلتر کارخانه کاغذ سازی:

در صنعت تولید مقوا و کارتن، پس از فرایند تولید، مقادیر متنابهی از گل فیلتر باقی می‌ماند که امروزه در صنعت این گل را که ابتدا بصورت مایع می‌باشد غلیظ نموده، خشک می‌کنند ولیکن این گل نیز بلااستفاده در صنایع مختلف بصورت ضایعات از کارخانه دفع می‌گردد.

5. صنایع الکل

ویناس:

در کارخانجات الکل ایران، پس از تخمیر ملاس توسط مخمرها، قند تبدیل به الکل می‌شود و پسماند ملاس که حاوی اسیدهای آمینه متنوع است تحت عنوان ویناس به تصفیه خانه فاضلاب هدایت می‌شود. در حالی که در سالهای اخیر بجای تجزیه آن به فکر غلیظ کردن این ماده افتاده اند تا از ایجاد بوی متعفن و گرفتن فضای زیاد جلوگیری نمایند ولیکن این ماده ارزشمند در ایران، بدون استفاده مانده است.

6. صنایع رب گوجه فرنگی

در کارخانجات رب گوجه، پس از مرحله سورتینگ و شستشو، گوجه فرنگی ها حرارت اولیه داده می‌شوند و سپس از یک سری فیلترها و صافیها، عبور می‌کند و پوست و بذر گوجه توسط این صافی ها، فیلتر شده، تحت عنوان تفاله به بیرون از سامانه رانده می‌شود و در حال حاضر با مبلغ بسیار ناچیزی به فروش می‌رسد.

7. صنایع آب لیمو و آب غوره

در کارخانجات آبلیمو و آب غوره و همچنین در سامانه های سنتی که در مغازه ها انجام می‌شود، تفاله غوره ها و پوست لیموها بدون استفاده به ضایعات هدایت می‌شود.

اینها تنها نمونه های کوچکی از هزاران ظرفیت بدون استفاده در صنایع کشور است که می‌توان در یک زمان کوتاه و هزینه ای بسیار ناچیز به ثروتی فوق العاده دست یافت.

سئوال اساسی این است که آیا همه اینها امکان پذیر خواهد بود؟

برای اینکه مطمئن شوید با 2 نمونه محصول که تا 10 سال پیش مانند گزینه های بالا لاینحل باقی مانده بود و اکنون جزء کالاهای پرسود محسوب می‌شود، آشنا می‌شوید.

1) صنایع گلوکز

الف) خاک پرلیت:

در هنگام تبدیل ذرت به گلوکز از خاک فسیل جهت صاف کردن استفاده می‌شود که مقادیر متنابهی از اسیدهای چرب و پروتئین ذرت را بخود می‌گیرد و تا 10 سال پیش جزء ضایعات کارخانه محسوب می‌شد و کارخانجات، هزینه ای را جهت انتقال و دفع آن تقبل می‌کردند، ولی در حال حاضر، کارخانجات صنایع گلوکز، این ماده را به کارخانه های خوراک دام با قیمت 350 ريال در هر کیلوگرم می‌فروشند و روزانه در حدود 400 هزار تومان سود می‌کنند. (سالانه 100 میلیون تومان در هر کارخانه)

ب) گلوتن مایع یا CSL (corn steep liquor)

گلوتن مایع، عصاره ای است که در اثر خیساندن ذرت برای فرآیند آسیاب نمودن مرطوب حاصل می‌شود و حاوی پروتئین با ارزشی است که در ابتدا با بریکس حدود 5 به سامانه تصفیه فاضلاب هدایت می‌شد، اما در 10 سال گذشته بوسیله سامانه اوپراسیون آن را تغلیظ نموده و به بریکس 50 تا 60 می‌رسانند و با قیمت هر کیلو 1500 ريال به کارخانجات خوراک دام و گاوداریها جهت اضافه نمودن به علوفه می‌فروشند و بطور متوسط روزانه 2 میلیون تومان برای کارخانه، سودآوری دارد.