رشد فزايندة جمعيت، الگوي نامناسب مصرف، شرايط خاص توليد، بالارفتن هزينه‌ها و كاهش قدرت خريد، همگي از جمله عواملي هستند كه توجه به بازيافت را تشديد نموده‌اند. با توجه به تحقيقات انجام گرفته در كشور بيش  از %90 از پس‌ماند‌هاي خانگي و کشاورزي  قابل بازيافت مي‌باشند كه از اين ميان حدود 60 تا %70 آن را مواد آلي تشكيل مي‌دهند. لذا پيش‌بيني بودجه لازم، برنامه‌ريزي كوتاه‌مدت و درازمدت و همچنين فرهنگ‌سازي و قانونمند كردن پسماند هاي آلي در برنامه‌هاي آموزشي براي توانمند سازي نيروي انساني  لازم و ضروري است. از آنجايي‌كه زنان خانوار  متولي اصلي دراين موضوع  مي‌باشند مي‌توان با استفاده صحيح از امکانات ساده و با يك برنامه مدون آموزشي فرايند بازيافت پسماندهاي خانگي و تبديل آنها به کمپوست را ترویج کرد ودر جهت توسعه كشاورزي پايدار گام مهمي را برداشت. لذا، دفتر امور زنان روستایی و عشایری  با استفاده از  توانمند سازی شرکت های خدمات مشاوره ای و فنی مهندسی،  از سال 1388 آغاز به اجرای این طرح نموده و تاکنون آن را در 11 استان کشور برای گروه های زنان روستایی اجرا کرده است.

 

کمپوست کردن یک روش با ارزش برای اجتناب از دور ریزی زباله ها و برگرداندن آن هابه چرخه منابع طبیعی وایجاد خاک با ارزش است. در این طرح از کرم آیزینیا فتیدا برای تهیه ورمی کمپوست استفاده شده است.

 

توجیه اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی طرح شامل:

ایجاد ارزش افزوده ،کاهش هزینه های تولید  ،بهبود کیفیت خاک ،اصلاح الگوی مصرف آب

، ایجاد درآمد 

 

      مسائل و مشكلاتي كه طرح/پروژه در جهت برطرف كردن آن مي باشد:

 استفاده فزاینده از کود شیمیایی وسموم علف کش که موجب تهدید سلامت محصولات وانسان شده است، دفع  غیر بهداشتی زباله در روستاها،آلودگی آب وخاک در اثر استفاده بی رویه از سموم وکودها ودفن زباله ها،پایین بودن سطح معیشت خانوار، پایین بودن میزان آشنایی با اهمیت بازیافت ونقش اقتصادی ومحیط زیستی آن،کمبود فرصت های کارآفرینی واشتغال زایی در مناطق روستایی

 

      اهداف طرح

1 - هدف کلی :

توانمند سازي زنان  خانوار روستايي و كشاورزي در مديريت پسماندهاي خانگي  و تبديل آن به كمپوست با شاخص جلوگيري از آلودگي محيط زيست و تهيه كود الي و پاك براي كشاورزي  به منظور توليد محصول سالم و با صرفه 

 

 

 

2-ا هداف جزئی

ارتقا فعاليت خانوار روستايي و كشاورزي در جهت ايمني  و سلامت  خانوار و محيط زيست ،بهره وري  اقتصادي با شاخص كاهش هزينه هاي محیط زیستی، هزينه هاي تامين مواد الي براي توليد ، سلامت و بهداشت فرايند توليد  محصولات كشاورزي ،مديريت بهداشت حرفه اي خانوار كشاورز ،حفظ محيط زيست و اكولوژي ،حفظ بيولوژيك خاك ،تعادل پايدار آب ، خاك ، گياه ،ايجاد اشتغال مولد  ،ارتقای سطح فرهنگ عمومی حفظ محیط زیست

 

- پروژه هاي اجرايي براي طرح شامل :

  1- مدیریت پسماند های خانگی وکشاورزی ، 2- تهیه ورمی کمپوست ، 3- ترویج کشت محصولات خانگی

 

نتایج نهایی طرح

1- افزایش آگاهی زنان روستایی نسبت به فرآوری ضایعات کشاورزی و زباله خانگی

2- توانمند سازی زنان روستایی نسبت به تولید ورمی کمپوست

3- افزایش درآمد برای خانوار روستایی

4- تولید محصول سالم

5- ایجاد ارزش افزوده

6- کاهش هزینه های تولید از طریق عدم استفاده از کود شیمیایی و سموم علف کش

7- بهبود کیفیت خاک ، افزایش محصول وبهبود سطح معیشت خانوار 

8- اصلاح الگوی مصرف آب

 9- ایجاد درآمد

مراحل اجرایی طرح

پس ازتشکیل تیم اجرایی، انتخاب مکان مناسب و انتخاب گروه هدف با همکاری مدیریت ترویج استان  و شرکت خدمات مشاور ه ای مراحل زیر انجام می شود:

1- آموزش توجیهی (يك روزه) شامل:

-  فواید وارزش غذایی ومحیط زیستی کمپوست

- اهمیت زباله های خانگی وپتانسیل آن ها برای تولید کود طبیعی

- ویژگی های ورمی کمپوست ، نحوه تبدیل زباله به کمپوست با استفاده از ورمی در جایگاه های خانگی یا محلی که به سادگی قابل ساختن است.

 

2- آموزش كارگاهي شامل :

آموزش توجيهي گروه هدف در مورد فواید کمپوست در کشاورزی ونحوه تولید آن

آموزش كارگاهي مديريت پسماند ، توليد كرم و كمپوست

 

توزيع پوستر ، كتاب ، بروشور ( از سوی دفتر امور زنان یا استان مجری با مشاوره فرد/شرکت طرف قرارداد)

 

 3- آموزش عملیات ساخت جایگاه شامل:

- آموزش کارگاهی ( یک روزه) در مورد انواع و نحوه ساخت جایگاه خانگی

  فراهم کردن مواد لازم برای ساخت جایگاه برای گروه هدف، این مواد در هر محل می تواند متفاوت باشد.

 

-  آموزش خانگی ( عملی) – فردی یا گروهی- با توجه به شرایط منطقه ، مشاوره فنی و چهره به چهره در حین اجرا جهت کنترل فرایند تولید ورمی کمپوست ( در طول 2 ماه)

 

4- بازدید از جایگاه های ساخته شده و نظارت بر حسن اجرا تا مرحله تولید ورمی کمپوست از طریق بازدیدهای هفتگی مستمر

5- ترویج تهیه کمپوست در سطح روستای تعیین شده،  از طریق تشویق فراگیران قبلی به انتقال دانش و یافته ها ی خود به سایر زنان روستایی

6- آموزش الگویی استفاده از ورمی کمپوست به شکل کشت محصولات خانگی